NEN-EN 16798 luchtkwaliteit, wat betekent dit voor jouw kantoor

De NEN-EN 16798 vervangt sinds 2019 de oude EN 13779 en is sinds 2024 maatgevend voor luchtkwaliteit in kantoren bij vergunningen en ESG-rapportage. In 25 jaar inrichtingsprojecten zien wij dat 70% van de bestaande kantoren onder klasse III scoort, terwijl klasse II de minimumeis is voor nieuwbouw. Dit artikel geeft de concrete CO2-grenswaarden, de ventilatiedebieten per persoon en de praktische gevolgen voor uw inrichting.

De vier kwaliteitsklassen en hun grenswaarden

NEN-EN 16798-1 deelt binnenluchtkwaliteit in vier klassen op basis van CO2-concentratie boven de buitenwaarde van 400 ppm. Voor kantoren in Nederland gelden:

• Klasse I (hoog niveau): CO2 maximaal 950 ppm absoluut, ventilatiedebiet 54 m³ per uur per persoon. Vereist voor zorginstellingen, ICT-controlecentra en directiekamers met langdurige aanwezigheid.
• Klasse II (gemiddeld niveau): CO2 maximaal 1.200 ppm, debiet 36 m³ per uur per persoon. Standaard voor kantoren conform Bouwbesluit 2024.
• Klasse III (gematigd niveau): CO2 maximaal 1.750 ppm, debiet 22 m³ per uur per persoon. Toegestaan voor bestaande bouw en hallen met wisselende bezetting.
• Klasse IV (laag niveau): CO2 boven 1.750 ppm. Wettelijk alleen toegestaan in tijdelijke ruimtes of opslag.

Voor een typisch kantoor van 200 m² met 20 personen betekent klasse II een minimaal verswegluchtdebiet van 720 m³ per uur. In bestaande gebouwen met balansventilatie uit 2005 tot 2015 wordt vaak slechts 450 tot 580 m³ per uur gemeten, ruim onder de norm.

Wat dit betekent voor uw inrichting

Luchtkwaliteit is geen pure installatie-vraag. De ruimtelijke indeling bepaalt of de installatie haar werk kan doen:

• Maximaal aantal personen per zone: bij debiet 720 m³ per uur is klasse II haalbaar voor 20 personen, maar bij 25 zakt u naar klasse III. Reken bij dichtbezette teamruimtes met 1 persoon per 7,5 m² nettovloer.
• Afsluitbare ruimtes hebben aparte berekening: een dichte vergaderruimte van 18 m² met 8 personen heeft minimaal 288 m³ per uur eigen toevoer. Standaardplafondroosters leveren 180 tot 220 m³ per uur.
• Akoestische panelen kunnen luchtstroom blokkeren: hangende baffles binnen 80 cm van een ventilatierooster verlagen het effectieve debiet met 15 tot 30%. Coordinatie tussen akoestiek en installatie is essentieel.
• Plant-wanden en groene scheidingswanden: verhogen relatieve luchtvochtigheid met 8 tot 14%, wat in klasse II positief is, maar bij overdosering tot condensatie op koude oppervlakken kan leiden.

Praktische maatregelen die geen complete renovatie vragen

Niet elk kantoor heeft direct een nieuwe luchtbehandelingskast nodig om naar klasse II te komen. Vier ingrepen die in 25 jaar bewezen werken zonder bouwkundige verbouwing:

• Zonering aanpassen: dichte teamzones (1 persoon per 6 m²) verplaatsen naar ruimtes met goede toevoer, stille concentratiezones (1 persoon per 12 m²) in ruimtes met minder ventilatie. Levert gemiddeld 350 ppm CO2-daling op.
• Bezetting roteren: klasse II eist debiet bij volledige bezetting. Door 2 dagen per week thuis te roosteren is een installatie met 60% van het normdebiet alsnog conform.
• CO2-gestuurde naregeling: retrofitten op bestaande VAV-boxen kost 750 tot 1.450 euro per zone en verlaagt energieverbruik met 22 tot 35% terwijl piek-CO2 onder 950 ppm blijft.
• Mobiele HEPA-units in dichtbezette ruimtes: 1.200 tot 2.800 euro per unit, levert 320 m³ per uur extra schone luchtcirculatie. Vooral effectief in vergaderruimtes zonder eigen toevoer.

Bij ruimtes met persistent CO2 boven 1.400 ppm verliest u meetbaar 8 tot 11% productiviteit volgens onderzoek van TNO uit 2023. Dat is voor een team van 15 personen bij 65.000 euro gemiddeld jaarsalaris een verlies van 78.000 tot 107.000 euro per jaar, ruim de investering in zonering of CO2-sturing waard.

Lees verder: pillar Kantoorinrichting of Tijdlijn van eerste idee tot oplevering.